سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS عارضه‌ای است که می­‌تواند بر قاعدگی، بارداری، هورمون‌ها و ظاهر یک زن اثر بگذارد. همچنین ممکن است در زمان طولانی بر سلامت نیز تأثیر بگذارد. این مطلب به شما اطلاعاتی در مورد اثرات طولانی مدت این سندرم بر روی سلامت می‌دهد .

تخمدان‌های پلی‌کیستیک از تخمدان‌های عادی کمی بزرگ‌تر هستند و دو برابر فولیکول (کیست‌های کوچک) دارند. تخمدان‌های پلی‌کیستیک بسیار شایع هستند و ۲۰% خانم‌ها به آن مبتلا هستند.

داشتن تخمدان‌های پلی‌کیستیک به معنی ابتلا به سندرم تخمدان­‌های پلی‌کیستیک نیست. در حدود ۷ – ۶% خانم‌ها با تخمدان‌های پلی‌کیستیک، PCOS دارند.

علائم تخمدان پلی کیستیک

  • نامنظمی یا قطع کامل قاعدگی
  • سخت باردار شدن (کاهش باروری)
  • داشتن موهای بیشتر از حد عادی در صورت و بدن (هیرسوتیسم)
  • ریزش موی سر
  • افزایش وزن، افزایش سریع وزن، کاهش وزن سخت
  • پوست چرب، آکنه
  • افسردگی و تغییر خلق

علائم در خانم‌ها لزوماً یکسان نیست. برخی خانم‌ها علائم کمی دارند، در حالی که سایر افراد به طور شدیدتری با دامنه وسیع‌تری از علائم تحت تأثیر قرار می‌گیرند.

PCOS یکی از علل ناباروری در زنان است. اگر نمی­‌خواهید باردار شوید، از پزشک­‌تان در مورد روش­‌های پیشگیری از بارداری سؤال کنید.

علت PCOS چیست؟

علت PCOS هنوز شناخته شده نیست. PCOS گاهی به طور خانوادگی دیده می­‌شود. اگر کسی از بستگان شما (مادر، خاله یا عمه، خواهر) دچار PCOS است، احتمال ابتلای شما به PCOS بیشتر است.

علائم تخمدان پلی کیستیک  در ارتباط با سطح هورمونی غیرعادی است. هورمون‌ها پیام‌آوران شیمیایی هستند که اعمال بدن را کنترل می‌کنند. تستوسترون هورمونی است که توسط تخمدان‌ها تولید می‌شود.

زنان مبتلا به pcos سطح تستسترون بالاتری نسبت به زنان طبیعی دارند .

انسولین هورمونی است که سطح گلوکز (نوعی قند) را در خون تنظیم می‌کند. اگر شما PCOS داشته باشید، بدن شما ممکن است به هورمون انسولین پاسخ ندهد (که به عنوان مقاومت به انسولین شناخته می­‌شود)، بنابراین سطح گلوکز بالاتر است. برای جلوگیری از افزایش سطح گلوکز، بدن شما انسولین بیشتری تولید می‌کند. سطح انسولین بالا ممکن است منجر به افزایش وزن، پریود نامنظم، نازایی و افزایش سطح تستوسترون گردد.

چگونه PCOS تشخیص داده می­‌شود؟

خانم­‌های دچار PCOS اغلب علائم و نشانه­‌های متفاوتی دارند و گاهی این علائم و نشانه‌ها دایمی نیستند. این موضوع ممکن است تشخیص PCOS را مشکل سازد.

وقتی شما هر کدام از دو علامت زیر را داشته باشید، تشخیص گذاشته می­‌شود:

  • پریودهای نامنظم یا با فاصله زیاد، یا عدم پریود
  • افزایش موهای صورت و بدن بیش‌از حد عادی نسبت به قبل خودتان و یا آزمایش‌خونی که افزایش سطح تستوسترون را بالاتر از حد عادی نشان می‌دهد.
  • سونوگرافی که تخمدان‌های پلی‌کیستیک را نشان می‌دهد.

وقتی یک تشخیص گذاشته می­‌شود، ممکن است به یک متخصص زنان یا یک متخصص غدد ارجاع داده شوید.

PCOS چه اهمیتی در سلامت طولانی مدت دارد؟

اگر PCOS هستید در معرض خطر بیشتری از ابتلا به بیماری‌های زیر هستید که سلامت بلند مدت شما را تحت تأثیر قرار می‌دهد:

مقاومت به انسولین و دیابت: اگر قند خون­‌تان در حد نرمال باقی نماند، ممکن است به دیابت منجر گردد. گاهی از هر ۱۰ خانم ۱ یا ۲ نفر (۲۰-۱۰%) مبتلا به دیابت می‌شوند. عدم درمان به اورگان­‌های بدن آسیب خواهد رساند.

اگر PCOS دارید، در صورت داشتن موارد زیر خطر ابتلا به دیابت در شما بیشتر خواهد بود:

  • بیش از ۴۰ سال دارید
  • وابستگان مبتلا به دیابت دارید
  • سابقه ابتلا به دیابت حاملگی داشته‌اید
  • چاقی مفرط دارید ( BMI بالای ۳۰)

اگر تشخیص دیابت در شما قطعی است، به شما رژیم غذایی و شاید دارو یا انسولین تزریقی داده خواهد شد.

فشار خون بالا: خانم‌­های مبتلا به PCOS بیشتر دچار افزایش فشار خون می‌شوند که فشار خون بالا ممکن است منجر به مشکلات قلبی گردد و باید درمان شوند.

بیماری قلبی در ادامه زندگی: ابتلا به بیماری قلبی در ارتباط با بیماری­‌هایی همچون دیابت و فشار خون بالا است. اگر کلسترول بالا دارید، ممکن است به شما توصیه شود که برای کاهش خطر مشکلات قلبی دارو مصرف کنید. اگر تصمیم به بارداری دارید، درمورد استفاده از استاتین­‌ها باید مشورت خاص بگیرید.

سرطان: با پریود نشدن در هر ماه (کمتر از ۳ پریود در سال)، آندومتر (لایه داخلی رحم) می­‌تواند ضخیم شود و این ممکن است منجر به سرطان آندومتر در تعداد کمی از زنان گردد.

با استفاده از هورمون پروژسترون شیوه‌­های مختلفی برای حفاظت از لایه داخلی رحم وجود دارد. پزشک درمورد گزینه‌های مختلف با شما صحبت خواهد کرد. این گزینه­‌ها ممکن شامل مصرف یک دوره پنج روزه پروژسترون هر سه یا چهار ماه یک‌بار باشد. بسته به این هستند که شما در حال حاضر تصمیم به بارداری دارید یا نه دارو تجویز میشود.

PCOS احتمال ابتلا به سرطان سینه، دهانه رحم یا تخمدان را افزایش نمی‌­دهد.

افسردگی و تغییرات خلقی: علائم PCOS ممکن است بر روی این‌که چطور خودتان را می­‌بینید و فکر می‌­کنید که دیگران چگونه شما را می‌بینند تأثیر بگذارد. همچنین ممکن است اعتماد به نفس شما را پایین بیاورد.

خروپف کردن و خواب آلودگی در تمام طول روز: PCOS ممکن است به خستگی و خواب­ آلودگی در طی روز منجر گردد. همچنین با خروپف کردن همراه است.

چه کارهایی برای کاهش خطرات سلامتی در طولانی مدت می­ توان انجام داد؟

شیوه زندگی سالمی داشته باشید.

راه‌های اصلی برای کاهش خطر کلی مشکلات سلامتی در دراز مدت این­‌ها هستند:

  • رژیم غذایی متعادل و سالمی را در پیش بگیرید. این رژیم باید شامل میوه و سبزیجات و غذای کامل (مثل نان سبوس‌دار، غلات و حبوبات، برنج قهوه‌ای، پاستای گندم کامل)، گوشت کم‌چربی، ماهی و مرغ باشد. باید شکر، نمک، کافئین و الکل را کاهش دهید.
  • به طور منظم غذا بخورید، به خصوص صبحانه
  • به طور منظم ورزش کنید (۳۰ دقیقه حداقل سه‌بار در هفته).

پزشک داخلی اطلاعات کاملی را در مورد تغذیه با یک رژیم سالم و ورزش، در اختیارتان قرار خواهند داد.

نگه داشتن وزن در حد نرمال باید هدف‌تان باشد (BMI بین ۱۹ تا ۲۵). BMI اندازه­‌گیری نسبت وزن به قد است.

اگر اضافه وزن دارید، کاهش وزن و حفظ وزن جدیدتان می­‌تواند به شما کمک کند. اگر چاق هستید (BMI بالاتر از ۳۰)، در مورد روش‌­های کاهش وزن، از قبیل داروهای کاهش وزن، با پزشک داخلی‌تان و داروساز مشورت کنید.

مزایای کاهش وزن عبارتند از:

  • کاهش احتمال ابتلا به مقاومت به انسولین و ابتلا به دیابت
  • کاهش احتمال ابتلا به مشکلات قلبی
  • کاهش احتمال ابتلا به سرطان رحم
  • پریودهای منظم‌­تر
  • افزایش احتمال باردار شدن
  • کم‌ شدن آکنه و کاهش رویش موهای زاید
  • بهبود خلق و خو و اعتماد به نفس

به زنان بالاتر از ۴۰ سال مبتلا به PCOS، باید توصیه شود که سالیانه یک آزمایش قند خون برای بررسی علائم دیابت بدهند. اگر چاق هستید (BMI بالاتر از ۳۰)، یا سابقه خانوادگی دیابت دارید، ممکن است آزمایش دیابت زودتر از ۴۰ سالگی به شما توصیه شود.

اگر مدت طولانی پریود نشده‌اید (بیش­تر از ۴ ماه)، باید پزشک‌تان را ببینید. ممکن است به شما آزمایش‌هایبیش­تر از قبیل سونوگرافی توصیه شود.

با پزشک‌تان در مورد این‌که چند وقت یک‌بار فشار خون‌تان را باید کنترل کنید و این‌که آیا باید آزمایش خون برای کلسترول انجام دهید، مشورت کنید.

آیا درمانی وجود دارد؟

هیچ درمانی برای PCOS وجود ندارد. هدف درمان‌های پزشکی مدیریت و کاهش علائم و نتایج PCOS است. هیچ دارویی به تنهایی برتری را نسبت به تغییر شیوه زندگی سلامتی (کاهش وزن و ورزش) نشان نداده است.

بسیاری از زنان مبتلا به PCOS علائم و خطرات دیر هنگام در رابطه با سلامتی­‌شان را بدون هیچ مداخله دارویی با موفقیت کنترل می‌کنند. آن­‌ها این کار را با خوردن رژیم غذایی سالم، ورزش منظم و حفظ شیوه زندگی سالم انجام می­‌دهند.

فهرست